Widowisko multimedialne w 10. rocznicę śmierci Zbigniewa Herberta


Biblioteka Narodowa zaprasza na spektakl plenerowy przygotowany z okazji 10. rocznicy śmierci Zbigniewa Herberta. Spektakl odbędzie się w niedzielę 27 lipca br. o godz. 21.30 na pl. Krasińskich w Warszawie przed Pałacem Rzeczypospolitej, w którym od blisko dwóch lat przechowywane jest archiwum Poety, pozyskane przez Bibliotekę od spadkobierców. Spektakl ma charakter otwarty dla szerokiej publiczności i jest jednym z najważniejszych wydarzeń zorganizowanych przez Bibliotekę Narodową w Roku Zbigniewa Herberta.

W pierwszej części - "Pan Cogito obserwuje w lustrze swoją twarz" - przypomniane zostaną utwory Poety z tomu "Pan Cogito" w interpretacji Ewy Dałkowskiej, dla których ilustracją staną się prezentowane na trzech ekranach zdjęcia obrazujące Polskę lat 70. i 80. utrwalone przez wybitnego fotografa Chrisa Niedenthala. Ideą tej instalacji multimedialnej jest zaprezentowanie twórczości Herberta ze szczególnym odniesieniem do czasów i realiów, w których powstawała. Tę część wieczoru zakończy przypomnienie archiwalnego telewizyjnego wywiadu, udzielonego przez Herberta w 1972 roku Aleksandrowi Małachowskiemu.

W drugiej części przedstawiony zostanie w nowoczesnej multimedialnej formie dramat "Rekonstrukcja Poety", w którym Herbert, odwołując się do tradycji antycznej i ożywiając mit Homera, zdefiniował swój program poetycki, określając rolę poety we współczesnym świecie. W spektaklu wyreżyserowanym przez Marcina Libera z Noweg
Teatru w Warszawie udział wezmą Andrzej Chyra, Jan Peszek, Maja Ostaszewska i Rafał Fudalej. Spektakl uświetnią muzyczne improwizacje w wykonaniu duetu Leszek Możdżer - Robert Piotrowicz.


Szczegółowe informacje:

Pan Cogito obserwuje w lustrze swoją twarz
Świat Zbigniewa Herberta
w fotografiach Chrisa Niedenthala

Główną ideą tej instalacji multimedialnej jest zaprezentowanie twórczości Zbigniewa Herberta ze szczególnym odniesieniem do czasów i realiów, w których powstawała. Projekt, ideowo i tekstowo oparty na utworach z tomu Pan Cogito (1974), to znakomita okazja do odczytania na nowo słów, które wpisały się już na trwałe do tradycji kultury europejskiej i światowej. Zbigniew Herbert jest tutaj ponadczasowy. Wznosi się ponad ideologie, odpowiada na pytania wynikające ze świadomego obcowania ze światem.

To nowe odczytanie słów Zbigniewa Herberta, poza obowiązkowością lektur szkolnych, nie może się odbyć bez użycia środków bliskich obecnemu pokoleniu ludzi młodych. A więc słowo połączone z obrazem i dźwiękiem.

Istotą tego punktu programu jest prezentacja na 3 ekranach cyklu zdjęć obrazujących Polskę lat 70. i 80., dla których komentarzem będą wiersze zaczerpnięte z Pana Cogito. Ideą pokazu jest uzmysłowienie młodym ludziom, jedynie przez mgłę pamiętającym PRL, w jakim milieu przyszło tworzyć Herbertowi, z jaką stykał się rzeczywistością.

Cykl zdjęć obrazujących Polskę zrealizował w latach 70. i 80. wybitny fotograf Chris Niedenthal. Mają one charakter symboliczny i uniwersalny.

Cytaty w połączeniu ze zdjęciami skomponują się w harmonijną całość, tekst będzie komentował, definiował i uzupełniał obraz i na odwrót, słowa odniosą się do zdjęć, pozwolą je „odczytać” na nowo.

Wybór wierszy:
"Pan Cogito rozmyśla o cierpieniu"; "Przepaść Pana Cogito"; "Domy przedmieścia"; "Matka"; “Siostra”



Widowisko multimedialne
Rekonstrukcja Poety
na podstawie dramatu Zbigniewa Herberta z 1958 roku

Homer	Andrzej Chyra
Profesor	Jan Peszek
Głos Kobiecy	Maja Ostaszewska
Elpenor	Rafał Fudalej
Kompozycja i produkcja dźwięku:	Robert Piotrowicz
Improwizacja na żywo	Leszek Możdżer, Robert Piotrowicz
Zdjęcia	Piotr Muszyński
Montaż	Jeremi Czyżewski
Interaktywne animacje, projekty druków	Arkadiusz Romański, Łukasz Knasiecki
DTP	Marcin Matuszak
Opieka dramaturgiczna	Małgorzata Sikorska-Miszczuk
Scenariusz i reżyseria	Marcin Liber

Jednym z utworów Zbigniewa Herberta wprost odwołującym się do tradycji antycznej jest słuchowisko radiowe Rekonstrukcja poety. Ożywiając w nim mit Homera, Herbert zdefiniował swój program poetycki, określając tym samym rolę poety we współczesnym świecie. Nasze zainteresowanie tym rzadko przypominanym utworem dramatycznym zbiega się z potrzebą usłyszenia na nowo przesłania o powinnościach ludzi pióra, sztuki, nauki, do czego doskonałą okazją jest kulminacyjny punkt obchodów Roku Zbigniewa Herberta.

W Rekonstrukcji poety dokonała się analityczna rekonstrukcja postaci Homera, archetypu. Ujrzany w soczewce współczesności ma on twarz czterdziestolatka, twórcy borykającego się z własnym losem, piętnem geniuszu, cierpienia i kalectwa. Postać Profesora, ironicznie przedstawionego człowieka obciążonego bagażem cywilizacyjnym, reprezentującego zupełnie inny obszar świadomości, stanowi dla postaci Homera – pierwotnego Twórcy mocny kontrapunkt. Pomiędzy tymi dwiema kreacjami rozpięte jest alter ego samego Herberta.

W duchu Herbertowskiej empatii dla starożytnych dokonana zostanie próba konfrontacji dzieła przeznaczonego do realizacji radiowej z językiem i wrażliwością młodych twórców, operujących nowoczesnymi środkami wypowiedzi – obrazem zintegrowanym ze światłem i dźwiękiem. Chcemy na nowo odczytać zapisaną w Rekonstrukcji przemianę Homera i zaprosić wszystkich do udziału w dialogu genialnego słowa i nowoczesnych środków artystycznego wyrazu.

''Marcin Liber, reżyser:
Co interesuje mnie w Herbercie? „Rekonstrukcja poety” to utwór napisany dla radia – dla medium, które w czasach, gdy Herbert pisał swoje słuchowisko, było najbardziej progresywne. W radiu Herbert posłużył się tym, co dziś nazywamy „samplingiem”. Za pomocą montażu z fragmentów tekstu, wierszy, słuchacz konstruuje sobie obraz Homera, poety - człowieka niejednoznacznego, który nie jest faryzeuszem jednej tezy, człowieka walczącego ze sobą, człowieka poszukującego, który rozszerza granice form i znaczeń. Zrekonstruowany Homer przybliża nas do Herberta.

Formuła słuchowiska multimedialnego
Tekst napisany w latach 50. jest punktem wyjścia dla nowoczesnej adaptacji multimedialnej, budowanej równolegle z materiału wideo zarejestrowanego w studio (aktorzy Nowego Teatru) oraz interaktywnych animacji, które miksowane będą na żywo na trzech ekranach.Przygotowane animacje reagować będą na skomponowaną muzykę i dźwięki spektaklu oraz improwizację powstającą na żywo na scenie (duet Leszek Możdżer - Robert Piotrowicz).